Bloggfęrslur mįnašarins, aprķl 2007

Śtinįm ķ Skagafirši

Hvernig er hęgt aš kenna aš njóta umhverfisins į vefnum? Er hęgt aš kenna śtinįm ķ kennslustofu? Hvernig er sanngjarnt aš deila kostnaši af menntun barna sem žurfa aš vera fjarri lögheimili sķnu? 

Į įrsžingi Samtaka fįmennra skóla ķ Skagafirši, nįnar tiltekiš aš Steinsstöšum (ķ Lżtingsstašahreppi "hinum forna", eins og heimafólk tekur til orša žótt ašeins séu fį įr sķšan hreppurinn sameinašist flestum öšrum hreppum ķ hérašinu), ķ gęr var m.a. fengist viš žessi višfangsefni. Kynntir voru tveir nįmsefnisvefir um umhverfiš, annar žegar tiltękur, hinn į leišinni, og sagt frį hugmyndafręši śtinįms og tilurš śtikennslustofu ķ Noršlingaholti ķ Reykjavķk žar sem norskur hįskóli ašstošar Noršlingaskóla viš grķšarlega įhugavert žróunarstarf žar sem stefnt er aš žvķ aš geta kennt sem flestar nįmsgreinar śti. Į įrsžinginu var einnig fjallaš um mįlefni kennitölulausa barna sem eiga rétt į menntun (lagalegan sem byggšan į mannréttindasjónarmišum) - en slķk mįl heyrist um ķ fjölmišlum og žau snerta dreifbżliš vķsast ekki sķšur en žéttbżlli staši. Įrsžinginu lauk meš gönguferš um nįgrenniš žar sem lęršum folf, blöndu af frisbķ og golfi, og hinum rómaša hįtķšarkvöldverši samtakanna og heimatilbśnum skemmtiatrišum, m.a. sagši Rśnar Sigžórsson, einn af frumkvöšlum samtakanna, staddur ķ Cambridge į Englandi, nokkrar pekkasögur ķ gegnum sķma, tölvupóst og mannlega mišla. Žetta var ķ alla staši velheppnaš žing. Į heimleišinni ķ morgun žurfti ég svo ķ óvęntan bķltśr śt ķ Fljót og yfir Lįgheiši vegna umferšaróhapps į Öxnadalsheiši.


Hjónaband - samvist - forréttindi

Žjóškirkjan hefur veriš aš velta žvķ fyrir sér įrum saman hvort hśn eigi aš lįta sam- og gagnkynhneigt fólk njóta jafnręšis er aš žvķ kemur aš gefa saman ķ hjónaband. Löggjafinn hefur ekki treyst sér til aš setja löggjöf um slķkt jafnręši ķ trįssi viš žjóškirkjuna. Gagn- og samkynhneigšir mannréttindasinnar hafa bešiš; viš höfum veriš žolinmóš og umburšarlynd gagnvart kirkjunni - treyst žvķ hśn gerši rétt. Nś hefur žaš gerst aš žjóškirkjan hefur fellt tvęr tillögur um mįliš en samžykkt eina: Prestum veršur leyft aš blessa samvist homma- og lesbķupara. Fellt var aš vķgja eša gefa saman. Fyrir okkur óinnmśruš ķ žjóškirkjuna skiptir harla litlu hvort er blessaš, vķgt eša gefiš saman. En fyrir trśaša homma og lesbķur mun žaš ekki vera svo. Formašur Samtakanna 78 bregst svo viš fréttunum aš žaš ętti aš sameina löggjöfina um stašfesta samvist og hjśskap ķ eina. Aušvitaš. Žaš eiga aš vera sömu lög fyrir gagn- og samkynhneigša. En af hverju löggjöf um samvist eša hjónaband? Af hverju eiga pör aš njóta lagalegra réttinda umfram annaš fólk?

http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/frett.html?nid=1266393 


Vinnuaflsskortur į Sušurnesjum

Blašiš skżrir frį žvķ ķ dag į bls. 4 aš mikil žensla og vinnuaflsskortur séu į Sušurnesjum og hefur eftir Kristjįni G. Gunnarssyni formanni Verkalżšs- og sjómannafélags Keflavķkur og nįgrennis: "Ķ flugstöšina vantar tugi manna ķ vinnu ... Žį hefur lengi vantaš išnašarmenn og séržjįlfaša byggingaverkamenn, žannig aš žaš hefur veriš flutt inn töluvert af vinnuafli". Žį kemur fram aš ašeins 50 af rśmlega 700 sem unnu hjį hernum séu įn vinnu ķ dag. Samt telur Kristjįn aš til lengri tķma verši įlver mannaš meš innlendu vinnuafli - 350 til 400 störf.

Ašalatrišiš er žó žetta: Į aš taka hvert einasta hįhitasvęši į Reykjanesskaga alveg upp aš Žingvallavatni og virkja žaš? Į aš taka hvert einasta hįhitasvęši ķ Žingeyjarsżslum og virkja žaš? Viš viljum flżta gerš nįttśruverndunarįętlunar og taka frį hįhitasvęši. Mig grunar aš žegar verndargildiš hefur veriš metiš žį verši jafnvel um orkuskort aš ręša ķ landinu - ef veršur fariš eftir nišurstöšum um mat į verndargildi. Į aš flżta sér įšur en verndargildiš hefur veriš metiš?


Vegagerš aš Dettifossi

Staksteinahöfundur Morgunblašsins įvķtar embęttismenn ķ dag fyrir aš halda vegagerš aš Dettifossi frį hringveginum į Mżvatnsöręfum ķ herkvķ. Hiš rétta er aš Vegageršin baš Skipulagsstofnun um aš meta tvęr veglķnur og var önnur žeirra, nįlęgt nśverandi vegslóša samžykkt. Hin leišin liggur mešfram Jökulsį og var hafnaš vegna verulegra neikvęšra, varanlegra og óafturkręfra įhrifa į jaršmyndanir, landslag og įsżnd svęšisins. Į sķnum tķma fögnušu SUNN, Samtök um nįttśruvernd į Noršurlandi (sjį t.d. grein ķ Mogganum 28. įgśst 2006), og fleiri ašilar žessari nišurstöšu žar sem vegagerš svo nęrri įnni gengur gegn markmišum žess aš stofna Vatnajökulsžjóšgaršs og vernda Jökulsį žar sem sjaldgęfar jaršmyndanir eru ķ hęttu, bęši śt af veginum og hęttu į žvķ aš žęr yršu notašar sem nįmur vegna vegageršarinnar.  Ég hvet Vegageršina, Skśtustašahrepp og ašra leyfisveitendur til aš virša įlit Skipulagsstofnunar og markmišin meš žvķ aš stofna Vatnajökulsžjóšgarš. Ég biš Moggann aš ganga ķ liš meš okkur ķ žessu mįli sem hann hefur reyndar gjarna veriš ķ barįttunni fyrir Vatnajökulsžjóšgarši. Og ef viš viljum lķta į žetta frį efnahagslegu sjónarmiši gengur vegur mešfram įnni mjög gegn markmišum um gönguleiš mešfram įnni.

Glęsileg Gljśfrastofa

Fór ķ Įsbyrgi ķ dag til aš vera višstaddur opnun Gljśfrastofu, gestastofu ķ Žjóšgaršinum ķ Jökulsįrgljśfrum. Ekki gat vešriš veriš fallegra enda frusu saman vetur og sumar meš glašasólskini ķ dag. Gestastofan er ķ mynni Įsbyrgis rétt viš veginn inn ķ Įsbyrgisbotn, noršaustan tjaldsvęšanna, skammt sušur af versluninni. Hśn er fjįrhśsum og hlöšu sem voru byggš į 8. įratug sķšustu aldar og höfšu veriš aflögš sem slķk - slķk endurnżting hśsa er til fyrirmyndar žar sem stašsetning er mjög góš.

Mikiš fjölmenni var viš opnunina, ž.į m. umhverfisrįšherra, alžingismenn og mikiš af nįgrönnum žjóšgaršsins. Skemmst er frį aš segja vel hefur til tekist viš aš setja upp fręšslusżningu og hvet ég alla gesti žjóšgaršsins til aš koma viš ķ gestastofunni. Ķ hśsakynnunum eru einnig skrifstofur žjóšgaršsins. Viš athöfnina fęrši Sigrśn Helgadóttir - hśn var fyrsti landvöršur ķ žjóšgaršinum eftir stofnun hans 1973 - garšinum hornstein sem hśn hefur varšveitt; steininn tóku vķsindamenn af toppi fjallsins Eilķfs sem markar sušvesturhorn garšsins og fęršu Sigrśnu. Steinninn er nś kominn heim.

Einn skugga bar į žessa athöfn og žaš var sś stašreynd aš įstęša žótti til aš žakka Alcoa sérstaklega fyrir tķu milljón króna framlag sem afhent var į sl. įri. Slķkar žakkir heyra žó sögunni til žvķ aš umhverfisrįšherra lżsti žvķ yfir ķ Fréttablašinu 11. nóvember sl. aš viš myndum ekki sjį „göngustķg ķ boši Alcoa eša Landsvirkjunar" ķ hinum nżja Vatnajökulsžjóšgarši. Sem mótvęgi fęršu SUNN, Samtök um nįttśruvernd į Noršurlandi, gestastofunni eintak af Draumalandinu hans Andra Snęs aš gjöf.

 


Bķlastęšiš viš Krossanesborgir

Fyrir örfįum misserum voru Krossanesborgir noršan Akureyrar frišlżstar sem fólkvangur og hefur veriš unniš aš gerš göngustķga og skilta og fleira gert til aš fólk geti notiš nįttśrunnar. Hluti fólksvangsins er lokašur umferš fólks į varptķma fugla, einkum votlendiš. Sérlega gaman er aš rölta um Krossanesborgirnar skömmu eftir aš varptķma lżkur.

Nś hefur svo ólįnlega - aš ekki sé fastar aš orši kvešiš - tekist til aš nżtt bķlastęši fyrir gesti fólkvangsins hefur veriš gert ķ jašri mżrarinnar beint sunnan Hundatjarnar og grafnir skuršir til aš žurrka žaš upp. Žetta mun hafa slęm įhrif į vatnsbśskap mżrarinnar auk žess sem bķlastęšiš er aš hluta undir vatni og nżtist žį eflaust sķšur sem bķlastęši - sem er ķ besta falli grįtbroslegt en žó einkum óžęgilegt. Žar aš auki žarf aš brśa skuršinn til aš gestir komist ķ fólkvanginn og hętta er į aš sś umferš verši of nįlęgt varpsvęšinu. Nżja bķlastęšiš er skammt frį Bykóbśšinni į leišinni noršur śr bęnum.

Ķ raun og veru sżnist hér um aš ręša algera svķviršu - žvert į góšar fyrirętlanir bęjaryfirvalda meš žvķ aš nį fram frišlżsingunni. Var alls ekki hęgt aš setja bķlastęšiš upp ķ móann nokkrum tugum metra nęr žjóšveginum?


Nżja rķkisstjórn ķ vor!

Ķ morgun heyrši ég Baldur Žórhallsson prófessor halda žvķ fram aš trśveršugleiki vinstri gręnna hefši aukist meš žvķ aš Samfylkingin léši mįls į kaffibandalaginu svokallaša. Trśveršugleiki vinstri gręnna kemur nś fyrst śr fremst śr žeirri pólķtķk sem flokkurinn hefur mótaš og sett fram en ekki frį Samfylkingunni eša öšrum flokkum og ég hlżt žvķ aš vera ósammįla Baldri hvaš žetta varšar. Samt sem įšur er žaš nęstum örugglega rétt aš tilurš hins mjög svo óljósa bandalags kennt viš kaffiboš jók trśveršugleika vinstri gręnna, žar sem flokkurinn hefur veriš ötull aš lżsa žvķ yfir sem fyrsta og aš miklu leyti eina viti borna valkosti stjórnmįla aš stjórnarandstašan sameinist og myndi nżja rķkisstjórn, sbr. VINSTRI GRĘN - HREINAR LĶNUR. Samfylkingin hefši įtt aš nżta sér žetta bandalag betur meš sams konar yfirlżsingum - og hafi ég tekiš rétt eftir var žaš Verkamannaflokkurinn ķ Noregi sem gręddi į fyrir fram yfirlżsingu fyrir tveimur įrum um samsteypustjórn meš Sósķalķska vinstri flokknum og Mišflokknum en ekki sósķalistarnir. Ég hef trś į žvķ aš vinstri gręn og Samfylkingin nįi hreinum meirihluta ķ vor eins og stöku skošanakönnun hefur leitt ķ ljós aš gęti gerst - ef flokkarnir lżsa yfir fyrirętlun um samvinnu meš eša įn annarra flokka, og ķ žvķ efni stendur meira upp į Samfylkinguna. Viš ķ vinstri gręnum erum tilbśin til aš taka įhęttuna af žvķ fylgi Samfylkingarinnar aukist viš žetta - ef viš fįum nżja rķkisstjórn!

Gręnu skrefin ķ Reykjavķk og mislögš gatnamót

Viš aš fletta blöšum sl. 10 daga sį ég kosningaįróšursauglżsingu meirihlutans ķ Reykjavķk um gręn skref. Žessi skref munu bęta mannlķfiš, t.d. ókeypis feršir nįmsfólks ķ strętó. En viš žurfum stęrri skref og frįhvarf frį žeirri samgöngustefnu sem R-listinn ķ Reykjavķk žvķ mišur fylgdi lķka, ž.e. aš byggja stęrri og meiri umferšarmannvirki, žar meš talin žau skrķmsli sem einhver nefndi "mislögš" gatnamót - įšur en vinstri löppin veršur aš engu.* Róttękt skref vęri aš taka frį land fyrir lestarsamgöngur - jafnvel žótt žaš yršu 20 įr žangaš til lest gęti fariš aš renna um höfušborgarsvęšiš. Um leiš og fariš er aš taka slķkt land frį kallar žaš į aš koma žeim upp - žį fyrst gęti oršiš raunhęft aš hafa innanlandsflugvöll annars stašar en ķ Vatnsmżrinni - en fyrst og fremst eru lestarsamgöngur naušsynlegar ķ barįttu gegn mengun og fyrir betra mannlķfi.

*Umberto Eco, ķtalskur bókmenntafręšingur og rithöfundur, lżsir nśtķmaborgarsvęši, eša eftirborgarsišmenningu į žennan hįtt: „Los Angeles er stórborg sem samanstendur af 76 minni borgum sem tengdar eru saman meš tķu akreina vegum, žar sem mannskepnan lķtur svo į aš hęgri löppin sé hönnuš ķ žeim tilgangi aš vera į bensķngjöfinni, og vinstri löppin óžörf sem hver annar visnašur botnlangi af žvķ aš bķlar hafa ekki lengur kśplingu – augun eru hlutir til aš fókusera į undur sjónarspils og mekanisma, skilti og byggingar sem meš ógnarhraša koma ķ ljós og hverfa og hafa ašeins örfįar sekśndur til aš nį athygli og ašdįun. Ķ tvķburafylki Kalifornķu, Flórķda, sem einnig viršist vera gervisvęši, finnum viš ķ reynd hiš sama, ž.e. ótruflašar vķšįttur af borgarmišstöšvum, vegamótum sem spanna stór svęši, gerviborgir sem helgašar eru afžreyingu (Disneyland er ķ Kalifornķu og Disneyveröld ķ Flórķda …)" (Travels in Hyperreality, bls. 22). Sjį meira:


Sólskin į Akureyri, slydda ķ Chicago

Var rśma viku ķ Bandarķkjunum og kom heim ķ gęrmorgun, afar vonsvikinn aš sjį veggverkiš hans Hlyns Hallssonar fariš - fauk žaš kannski śt ķ vešur og vind eins og mętti gjarna henda įlversįform noršan sem sunnan heiša? Į mišvikudagsmorguninn var hvassvišri og slydda ķ Chicagó žar sem ég var įsamt 13.000 öšrum rįšstefnugestum Bandarķsku menntarannsóknasamtakanna (AERA) žar af a.m.k. tķu öšrum Ķslendingum, aš berjast į milli rįšstefnuhótela ķ mišborginni. Gott aš koma heim ķ sólskin en sķšra aš koma heim ķ annrķki.

Um pįskana gisti ég į Arbor House ķ Madison, Wisconsin, sem kallar sig "environmental inn", umhverfisgististaš. Fyrir utan aš flokka rusliš ķ hverju herbergi, sem ętti nś bara aš vera sjįlfsagt, var allur bśnašur, svo sem handklęši og lķn, og hrįefni, t.d. sįpan, śr lķfręnum efnum, oft mjög fagurfręšilega örvandi, og maturinn sömuleišis hollur, góšur, fallegur ... Eitthvaš af orkunni śr sólarrafhlöšum og regnvatninu safnaš til vökvunar, svo dęmi séu nefnd um annaš. Annars er Madison heimaborg žar sem ég var ķ doktorsnįmi į sķnum tķma.

Į fimmtudaginn į aš taka ķ notkun gestastofu ķ žjóšgaršinum ķ Jökulsįrgljśfrum. Vona aš ég komist žangaš žrįtt fyrir annrķkiš.


Göng undir Eyjafjörš

Umręšur um samgöngumįl eiga til aš vera žvķ marki brenndar aš viš bķtum okkur ķ mikilvęgi einnar lausnar į meintum vanda og hlustum ekki į neitt um ašrar, hvorki mótbįrur né višvaranir. Hvort heldur žaš er stytting vegalengda, nżr innanlandsflugvöllur, betri almenningssamgöngur eša margfaldur vegur milli einhverra staša. Slķkar hugmyndir žarfnast yfirleitt mikillar ķhugunar og rannsókna. Eftirfarandi "töfralausn" setti ég fram ķ grein ķ Vikudegi 29. mars sl. ķ grein samnefndri žessari bloggfęrslu. Ķ greininni segir m.a.:

"Er naušsynlegt aš koma viš į Akureyri?
Ein er sś stytting sem aldrei hefur komiš til umręšu opinberlega, mér vitanlega: Veggöng undir Eyjafjörš ķ tengslum viš Vašlaheišargöng. Ég spyr hvort göng beint vestur frį brśnni į Fnjóskį hafi veriš skošuš sem raunhęfur möguleiki. Žį vęri hęgt aš halda įfram meš göngin undir Eyjafjörš og stytta leišina til Reykjavķkur fyrir Žingeyinga og Austlendinga um 15 til 20 kķlómetra. Eflaust yršu slķk göng dżr en kostur žeirra er mikill og augljós fyrir žessa ašila. Vestan fjaršarins kęmu slķk göng vęntanlega upp nįlęgt Skjaldarvķk.

Ef boraš yrši beint vestur frį Fnjóskįrbrś vęri žó sennilega ódżrara aš gera tvenn göng; önnur undir heišina og hin undir fjöršinn, žótt einnig kęmi til įlita aš fara alla leiš nešan jaršar og gera afleggjara upp į Svalbaršsströnd.

Hafi žessi leiš veriš skošuš myndi žaš koma fram ef Vašlaheišargöngin fęru ķ gegnum žann feril sem kallašur er mat į umhverfisįhrifum - en žau hafa nś veriš undanžegin slķku mati og žar meš veriš minnkuš įhrif almennings. Žessi leiš er lķka įkjósanlegur samanburšarkostur og žį kęmi fram hversu raunhęf hśn er ķ raun og veru.

Minni mengun į Akureyri:
Fyrir utan žaš aš Žingeyingar og Austlendingar gętu meš žessu móti rįšiš žvķ hvort žeir tefšu sig į Akureyri į leišinni sušur vęri žessi gangaleiš ansi mikil bśbót ķ barįttunni viš mengunina į Akureyri. Mengunin hefur veriš ęši įberandi ķ froststillunum ķ vetur. Žį hafa žungaflutningar um bęinn veriš vaxandi įhyggjuefni og valdiš żmsum ķbśum bęjarins verulegum óžęgindum, eins og vissulega hefur komiš fram ķ fjölmišlum."


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband