Slegiđ af menntunarkröfum til kennara

Lagt var fram á Alţingi fyrir skemmstu nýtt frumvarp til laga um menntun kennara. Í ţví er međ skipulegum og markvissum hćtti dregiđ úr ţeim kröfum sem voru mótađar til kennarastarfsins í löggjöfinni frá 2008 – eđa er sumt af ţví óvart?

Ágallana sem ég fundiđ rek ég ekki hér í einhverri sérstakri röđ eftir ţví hversu slćmir ţeir eru heldur eftir ţví hversu mikla athygli mér hefur sýnst ţeir vekja:

1. „Eitt leyfisbréf“ er orđasamband sem hefur veriđ notađ um ţá tilhögun, sem lögđ er til, ađ gefa út leyfisbréf fyrir starfsheiti kennari, fremur en ţrjú bréf, eitt hvert skólastig: Leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla. En af hverju eitt leyfisbréf. Svo segir í greinargerđ međ frumvarpinu:

„Í greinargerđ međ frumvarpi ţví sem varđ ađ lögum nr. 87/2008 kom fram sú fyrirćtlan ađ gildissviđ leyfisbréfa leik-, grunn- og framhaldsskólakennara skyldi útvíkkađ til ađliggjandi skólastiga ţannig ađ viđkomandi kennari hefđi einnig heimild til ađ kenna tilteknum aldurshópi nemenda eđa sinna kennslu á sérsviđi sínu. Tilgangurinn var ađ ţannig yrđi stuđlađ ađ ákveđnum sveigjanleika milli skólastiga. Markmiđum laganna um sveigjan­leika og samfellu milli skólastiga hefur ţó ekki veriđ náđ. Kennarar sem valiđ hafa ađ starfa á ađliggjandi skólastigi á grundvelli sérstakrar heimildar, öđru en leyfisbréf ţeirra tilgreinir, hafa veriđ ráđnir til kennslu sem leiđbeinendur og starf ţeirra auglýst árlega. Hefur ţetta m.a. haft í för međ sér ađ heimild ţeirra til ađ kenna á ađliggjandi skólastigum hefur ekki veriđ viđurkennd viđ ráđningar sem leitt hefur til ţess ađ ţeir búa viđ óviđunandi starfsöryggi. Mennta- og menningarmálaráđuneyti hafa borist upplýsingar um ađ hćfir og reynslumiklir kenn­arar hafi kosiđ ađ láta af störfum sem leiđbeinendur ţví ekki sé unnt ađ greiđa ţeim laun í samrćmi viđ stöđu ţeirra, auk ţess sem starfsöryggi ţeirra sé óviđunandi. Brýnt er ađ bregđast viđ ofangreindum vanda og ágalla á lögunum, standa vörđ um réttindi og starfsöryggi kennara, auka flćđi milli skólastiga, fjölga tćkifćrum til starfsţróunar kennara og fjöl­breyti­leika í menntakerfinu.“ – Ég fć ekki betur séđ af ţessari lýsingu, sem ég tel reyndar ađ sé alls ekki máluđ of dökkum litum ađ löggjöfin frá 2008 hafi einfaldlega veriđ brotin af ţeim sem réđu til dćmis framhaldsskólakennara til grunnskólakennslu í 8.–10. bekk og á launum sem leiđbeinendur. Ţađ á ekki ađ kollvarpa kerfi til ađ stöđva lögbrot – ţetta er ofdráp eins og sagt er (eđa er ţađ ekki íslenska orđiđ fyrir „overkill“) og: Afsláttur.

2. Dregiđ er úr einingafjölda í kennslufrćđi í 60 einingar úr 120–150 fyrir leik- og grunnskóla – og finn ekki ađ ţađ sé kveđiđ á um ađ vettvangsnám hafi fariđ fram á viđkomandi skólastigi, enda er ţađ óţarfi ef leyfisbréfiđ á ađ gilda úti um allt, hvort sem er. (Ţađ er skilgreind sérhćfing fyrir skólastig – en leyfisbréfiđ er ţađ sama skv. frumvarpinu.) Reynslan af kennaranámi ţeirra sem koma međ bakkalárpróf í grunnskólakennaranám er ţess eđlis ađ ţađ veitir ekki af tveimur árum í kennslufrćđi. Ég skal reyndar samţykkja ađ leyfisbréf megi veita ţeim sem áđur tóku meistarapróf eftir eins árs diplómu – sex ára háskólanám. En ţetta er ţegar á heildina er litiđ Afsláttur.

3. Ţá er lögđ til ný prófgráđa, Master of Teaching, sem ţarf samt ekki ađ vera fullgilt meistaraprófsverkefni međ a.m.k. 30 eininga lokaverkefni. Nú geta allir sem hafa lokiđ námskeiđunum sínum „en eiga ritgerđina bara eftir“ fengiđ ađ taka nýja tegund af prófi á lćgra ţrepi kerfisins, ţrepi sem heitir 2.1 en ekki 2.2. Ég var reyndar á ţví á sínum tíma 2008 ađ ţađ hefđi átt ađ gefa fćri á slíku prófi sem kennaraprófi, en ţađ var ekki gert. Núna tel ég réttara ađ styđja viđ ţá leiđ sem var valin 2008 Aftur og enn er hér ţó Afsláttur.

4. Lokaatriđiđ af ţeim sem ég hef kynnt mér og set og á móti eru samrćmd hćfniviđmiđ fyrir kennara sem háskólunum ber ađ fara eftir. Í gildi eru almennar reglur um gćđaviđmiđ fyrir prófgráđur háskóla og starf ţeirra er tekiđ út undir umsjón Gćđaráđs íslenskra háskóla (https://www.rannis.is/starfsemi/gaedarad/). Ţar međ taliđ er kennaranámiđ tekiđ út á reglubundnum fresti og ţađ er engin ţörf á sérstöku kerfi utan um ţá hćfni sem kennarar eiga ađ öđlast ađ loknu kennarapróf, umfram ţá hćfni sem háskólarnir hafa skilgreint, og stjórnvöld hafa úttektir gćđaráđsins til ađ geta fylgst međ ţví hvort háskólarnir standa sig. Stendur til ađ setja svona hćfniramma um lögfrćđi, hjúkrun, viđskiptafrćđi og fleiri greinar sem eru kenndar í fleiri en einum háskóla? Háskólarnir ćttu ekki ađ sćtta sig viđ ađ sumar deildir ţeirra ţurfi ađ sćta sérstöku eftirliti. Ég veit ekki fyrir víst hvort orđiđ afsláttur á viđ hér - sennilega ţví ađ gćđamatiđ af hálfu gćđaráđsins er jafningjamat en tillögur um hćfniviđmiđ fela ekki í sér jafningjamat.


« Síđasta fćrsla

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband