BloggfŠrslur mßna­arins, desember 2008

Ska­i ß nßtt˙ru ═slands vi­skiptaleyndarmßl?

Leyndin yfir orkuver­i til ßlvera er ˇ■olandi af sjˇnarhˇli lř­rŠ­islegrar umrŠ­u. Ekki a­ nßtt˙ru ═slands mŠtti fˇrna ■ˇtt ver­i­ vŠri hŠrra heldur er ■arna lÝka spurningin um hvort vi­ sŠttum okkur vi­ svo mikla einhŠfni sem bygging ßlvera er - a­ ■vÝ gefnu a­ orkan komi ˙r ßsŠttanlegum orkukostum - e­a hvort vi­ krefjumst ■ess a­ vinnanlegir orkukostir sÚu ekki allir nřttir ß­ur en rammaߊtlun um orkukosti ver­ur loki­. Vi­ sŠttum okkur vŠntanlega frekar vi­ einhŠfnina ef ver­i­ er hßtt, en fßum lÝti­ a­ vita. Leyndin yfir orkuver­inu sřnist mÚr lÝka hluti af ˇ■olandi valdbeitingu sem orkufyrirtŠki Ý almannaeigu komast upp me­ gagnvart almenningi og lř­rŠ­islegri umrŠ­u.
mbl.is Sala ß orku hefjist 2011
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Vonandi minni mengun um ßramˇtin

Minni flugeldasala merkir vonandi a­ ■a­ ver­i minni loft- og hljˇ­mengun um ßramˇtin, auk ■ess sem vonandi ver­ur ■ß lÝka minna drasl ˙r flugeldum eins og hrßvi­i um alla ■Úttbřlissta­i landsins. Loftmengun er hŠttuleg ÷llu fˇlki, verst ■ˇ fˇlki me­ ÷ndunarfŠrasj˙kdˇma, og hljˇ­mengun kemur verst ni­ur ß dřrum, hvort heldur hestum e­a h˙sdřrum sem skilja ekki hva­ er ß sey­i. ╔g vona lÝka a­ minni flugeldasala bj÷rgunarsveita lei­i til ■ess a­ huga­ ver­i sÚrstaklega a­ tekjugrunni bj÷rgunarsveitanna sem gegna svo mikilvŠgu hlutverki Ý ÷ryggiskerfi Ý landinu.


mbl.is Flugeldasalan hafin
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

TßknrŠn a­ger­ sem engu mßli skiptir Ý erfi­leikunum

L÷g um a­ Kjararß­i sÚ fali­ a­ lŠkka laun rß­herra og annarra sem heyra undir ■a­ en fyrir sk÷mmu sß a­ Úg utanrÝkisrß­herra neita­i a­ setja ß hßtekjuskatt ■ar sem s˙ a­ger­ vŠri tßknrŠn ■ar sem svo litlir fjßrmunir fengjust.áEn hva­ er launalŠkkun rß­herra anna­ en tßknrŠn a­ger­?á╔g hef spurt hvort ekki sÚ rÚtt a­ lŠkka laun toppa Ý rÝkisfyrirtŠkjum, sjßáfyrra blogg, og sjß hvort Kjararß­ getur ■ß ekki fylgt eftir.

HÚr er margt a­ sko­a en Úg Štla a­ minnast ß tvennt: Ůa­ er alveg ˇhŠtt a­ framkvŠma tßknrŠnar a­ger­ir ■annig a­ vi­ sem h÷fum ■okkaleg laun leggjum fram aukinn skerf umfram ■ß sem hafa lßg laun. SÚrstaklega yr­i Úg ßnŠg­ur ef ■au auknu framl÷g fŠru til sveitarfÚlaganna, t.d. Ý gegnum J÷fnunarsjˇ­ ■eirra. Samt er ekki sama hvernig fari­ er me­ tßknrŠnar a­ger­ir.

En ■a­ er meiri hŠtta ß fer­um me­ launalŠkkun rß­herranna: ╔g ˇttast a­ Ý uppsiglingu sÚu l÷g um allsherjar launalŠkkun okkar sem erum ß venjulegum samningst÷xtum. ╔g vona a­ rÝkisstjˇrnin sÚ ekki svo vitlaus a­ gera ■etta ■vÝ a­ ver­i slÝk l÷g sett erá■a­ alvarlegt brot ß lř­rŠ­islegum reglum ■ar sem samt÷k launafˇlks hafa sami­ um kj÷r sÝn. SamfÚlag ■ar sem laun eru ßkve­in Ý kjarasamningum fÚlaga er betra en ■ar sem ■au eru ßkve­in einhli­a e­a me­ valdbo­i. Og lagasetning um laun er valdbo­. Ůessi l÷g n˙naáeru ■a­ lÝka - en ekki me­ sama hŠtti og almenn launalŠkkunarl÷g gŠtu or­i­.

á


mbl.is Kjararß­ lŠkki laun
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Tilnefning til bˇkmenntaver­launa

Fyrir fßeinum d÷gum kom ˙t miki­ rit, AlmenningsfrŠ­sla ß ═slandi 1880-2007, sem er Ý tveimur bindum. Riti­ var sami­ a­ tilhlutan Kennarahßskˇla ═slands en gefi­ ˙t af Hßskˇla˙tgßfunni. Ůrjßr hßskˇlastofnanir ßttu formlegt samstarf vi­ KH═ um a­ild a­ verkinu: fÚlagsvÝsindadeild Hßskˇla ═slands, kennaradeild Hßskˇlans ß Akureyri og SagnfrŠ­istofnun Hßskˇla ═slands.

═ tilefni af ˙tkomu ■essa rits og ■eirri sta­reynd a­ ritstjˇri ■ess, Loftur Guttormsson, prˇfessor emeritus vi­ Hßskˇla ═slands, hefur veri­ tilnefndur til hinna Ýslensku bˇkmenntaver­launa 2008 Ý flokki frŠ­irita, ßkvß­um vi­ sem vinnum vi­ Hßskˇlann ß Akureyri og ßttum ■ßtt Ý a­ ■etta ritverk var­ a­ veruleika a­ koma me­ eitthva­ äme­ kaffinu" Ý gŠrmorgun. Hlutur HA Ý ritinu er sß a­ Bragi Gu­mundsson prˇfessor sat Ý ritnefnd, Rˇsa Eggertsdˇttir sÚrfrŠ­ingur og R˙nar Sig■ˇrsson dˇsent skrifu­u saman kafla um skˇla■rˇun og skˇlamenningu og sß sem hÚr bloggar skrifa­i tvo kafla, annan um a­alnßmskrßna 1976-1977 og ■au tÝmamˇt sem h˙n marka­i me­ innlei­ingu n˙tÝmalegra vinnubrag­a vi­ nßmskrßrger­ og ßherslu ß margvÝslegar ger­ir kennslufrŠ­a, hinn um ßt÷k um menntaumbŠtur Ý kj÷lfar a­alnßmskrßrinnar. ╔g hvet allt ßhugafˇlk um skˇlamßl sem fagfˇlk til a­ kynna sÚr ■etta mikla rit.


HŠtt vi­ a­ leggja ni­ur svŠ­is˙tvarps˙tsendingar

┌tvarpsstjˇri hŠtti vi­ a­ leggja ni­ur svŠ­is˙tvarpi­. Reyndar ßtti ekki a­ leggja ni­ur starfsst÷­var, eins og til dŠmis ■ß ß Akureyri, ef Úg hef skili­ rÚtt - en ma­ur gat allt eins b˙ist vi­ ■vÝ Ý kj÷lfari­.

┴kv÷r­uninni var breytt Ý kj÷lfar mˇtmŠla÷ldu ■ar sem řmist voru send st÷­lu­ brÚf e­a st÷­lu­ brÚf me­ eigin kafla eins og Úg ger­i. ═ mÝnu brÚfi kom ■etta fram: SvŠ­is˙tvarpi­ ß Akureyri hefur ßtt afar gott samstarf vi­ Hßskˇlann ß Akureyri, ■ar sem Úg starfa, og vi­ SUNN, Samt÷k um nßtt˙ruvernd ß Nor­urlandi sem Úg er forma­ur Ý. Samstarfi­ hefur ekki einungist falist Ý ■vÝ a­ hßskˇlafˇlk og fÚlagasamt÷k hafi ßtt m÷guleika ß a­ koma ß framfŠri okkar rannsˇknum og sjˇnarmi­um heldur hefur dagskrßrger­ar- og frÚttafˇlk R┌VAK leita­ til okkar um řmislegt Ý dagskrßnni. Ůetta samstarf tel Úg a­ hafi skila­ ■vÝ a­ R┌VAK er bŠ­i virkur og virtur fj÷lmi­ill Ý samfÚlaginu.

SamkvŠmt brÚfi sem framkvŠmdastjˇri RÝkis˙tvarpsins sendi rÚtt fyrir kl. 10 Ý gŠr kemur fram a­ tekjuߊtlanir vegna vaxandi auglřsingatekna hafi veri­ endurmetnar. Hvort ßkv÷r­unin var ■ß tekin Ý fljˇtfŠrni e­a a­ vanhugsu­u rß­i skal ˇsagt lßti­. Hitt er vÝst a­ ■a­ er skynsamlegt a­ breg­ast svo vi­ andmŠlunum sem gert var. "Ůa­ er RÝkis˙tvarpinu hvatning ß erfi­um tÝmum a­ finna fyrir ■essum stu­ningi hlustenda", segir Pßll Magn˙sson, ˙tvarpsstjˇri, sbr. brÚf framkvŠmdastjˇrans.


Laun toppa Ý rÝkisfyrirtŠkjum - og rÝkisstjˇrnarinnar

RÝkisstjˇrnin ba­ Kjararß­ um a­ lŠkka launin sÝn, og Kjararß­ ßkva­ a­ fara a­ l÷gum sem Al■ingi hefur sett og neita ■eirri bˇn. Ef Úg skil l÷g um Kjararß­ rÚtt er ■a­ ■annig a­ ■a­ ßkve­ur laun rÝkisstjˇrnar, al■ingismanna og Š­stu embŠttismanna ˙t frß launum eins og ■au gerast Ý sambŠrilegum st÷rfum. Og hver eru sambŠrileg st÷rf? Me­al annars laun hjß forstjˇrum opinberra hlutafÚlaga, t.d. ˙tvarpsstjˇrans og bankastjˇra nřju bankanna.

MÚr finnst rÝkisstjˇrnin hafi Ý hendi sÚr a­ stilla launum ■essara a­ila Ý hˇf, en h˙n gerir ■a­ ekki. ╔gákann ■vÝ betra rß­ til a­ fˇlki­ Ý rÝkisstjˇrninni leggi fram sinn skerf Ý erfi­leikunum fram undan: HŠkkun skattprˇsentu hjß ■eim sem hafa laun yfir me­allagi, helst stighŠkkandi skattprˇsenta, til dŠmis frß hßlfrar milljˇn krˇna tekjum ß mßnu­i.

╔g get sett ■etta Ý hi­ persˇnulega samhengi a­ Úg er b˙inn a­ hlusta n˙naáß Ý ßtta vikur ˇskir um samst÷­u og allir ver­i a­ leggja eitthva­ fram. Hva­ get Úg lagt fram? Langbesta lei­in er s˙ a­ grei­a hŠrri skatt - helst reyndar ˙tsvar ■vÝ a­ ■a­ ■arf a­ styrkja sveitarfÚl÷gin.


mbl.is ËrÚttlŠtanleg ofurlaun
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Bjarga su­vesturlÝnur fˇlki og fyrirtŠkjum?

Landsnet sem sÚr um lÝnukerfi landsins hefur kynnt hugmyndir um "÷flugar" orkuflutningslÝnur ß su­vesturhorninu sem eflaust er ß margan hßtt ■arft a­ laga. ŮvÝ mi­ur vir­ast ■ˇ ߊtlanirnar beinast a­ ■vÝ a­ koma raforku til ßlfyrirtŠkjanna fremur en til almennings og smŠrri fyrirtŠkja, sbr. brÚf Bergs Sigur­ssonar,áframkvŠmdastjˇra Landverndar, sem hannáhefur sent ■ingm÷nnum og fleirum brÚf um ßformin. Hann segir me­al annars:

äLandsnet hefur sett upp vef til ■ess a­ kynna ßform sÝn um uppbyggingu ÷flugs og ÷ruggs flutningskerfis raforku ß Su­vesturlandi. Lykilor­i­ hÚr er "÷flugs" ■vÝ ßformin eru vŠgast sagt stˇrkarlaleg og ganga langt ˙t fyrir ■arfir almennings og almenns atvinnulÝfs. ╔g fŠ ekki sÚ­ a­ ■etta sn˙ist um almannahagsmuni ■ar sem almenningur og ÷ll hef­bundin atvinnustarfsemi kŠmist ßgŠtlega af me­ mun fyrirfer­arminni mannvirki. Hugmyndirnar ß vestur hluta svŠ­isins helgast ÷­ru fremur af ßformum um ßlver Ý HelguvÝk ...

Tala­ er um verkefni­ sem: "endurnřjun og styrkingu raforkuflutningskerfisins ß Su­vesturlandi". Ůa­ a­ ekki skuli koma fram a­ verkefni­ sÚ ÷­ru fremur (a.m.k. ß vestur hluta svŠ­isins) til ■ess a­ fullnŠgja ■÷rfum ßlvers Ý HelguvÝk gefur tilefni til ■ess a­ ˇttast a­ stefnt sÚ ß a­ velta kostna­inum (sem er 22 milljar­ar krˇna ß ver­lagi Ý ßg˙st 2008) yfir ß almenning. Ůa­ vŠri ■ß ekki Ý fyrsta skipti­ sem vi­ fengjum a­ ni­urgrei­a raforku me­ einum e­a ÷­rum hŠtti til stˇri­junnar.

ŮvÝ hefur kerfisbundi­ veri­ haldi­ ß lofti a­ Su­rnesjalÝna sÚ fulllestu­ og a­ afhendingar÷ryggi ß Su­urnesjum sÚ ˇfullnŠgjandi og ■vÝ ■urfi ˙rbŠtur ß kerfinu. Ůarna er hßlfur sannleikurinn sag­ur en til ■ess a­ hinn helmingurinn sÚ haf­ur me­ ■ß er rÚtt a­ taka ■a­ fram a­ Su­urnesjalÝnan er fulllestu­ vegna ■ess a­ Reykjanesvirkjun er a­ framlei­a raforku fyrir Nor­urßl ß Grundartanga. Ůa­ er ■vÝ sama hvernig dŠmi­ er sett upp allt snřst ■etta um orkuflutninga fyrir Nor­urßl en ekki um ■jˇnustu vi­ almenning. Ůvert ß ■a­ sem haldi­ hefur veri­ fram ■ß myndi hˇfleg uppbygging ß orkufrekri starfsemi ß Su­urnesjum (t.d. eitt net■jˇnab˙) bŠta afhendingar÷ryggi svŠ­isins ■ar sem aukin notkun ß Su­urnesjum myndi draga ˙r ßlaginu ß Su­urnesjalÝnu.

MikilvŠgt er a­ sta­inn ver­i v÷r­ur um ■a­ a­ almenningur ver­i ekki lßtinn borga ■ann kostna­ sem ■essu myndi fylgja. Nˇg hefur ß almenningi duni­, svo ekki sÚ n˙ meira sagt. Ůß er rÚtt a­ taka fram a­ inn ß myndir Landsnets vantar allar tengingar vi­ KrřsuvÝkursvŠ­i­ en hÚr er mynd sem sřnir hverskyns hugmyndir ■ar eru uppi. Ůeir sem til ■ekkja vita a­ orkuflutningaßformin Ý KrřsuvÝk myndu valda grÝ­arlegum spj÷llum nßi ■au fram a­ ganga."


mbl.is Bjarga ß fyrirtŠkjunum
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband